Aktualności

O Najświętsza i Najczystsza Panno, Matko Boża Jagodna!
Ty, która w swoim błogosławionym stanie przemierzałaś drogi,
by nieść pomoc i miłość krewnej Elżbiecie, spójrz łaskawie na moje prośby.
Tobie zawierzam moje życie, zdrowie i wszystkie troski.
Błagam Cię, otocz swoją matczyną opieką kobiety oczekujące potomstwa,
wypraszając dla nich dar szczęśliwego rozwiązania i zdrowie dla dzieci.
Matko, która z tak wielką czułością pochylasz się nad każdym ludzkim życiem,
proszę Cię, wstawiaj się za matkami, które doświadczyły bólu utraty dziecka.
Obejmij zmarłe dzieci swoją miłością i bądź dla nich najczulszą opiekunką w niebie.
O Matka Boża Jagodna, Panno pełna łaski, umocnij moją wiarę,
wlej ufność w serce i otaczaj mnie swoim płaszczem w każdy czas. Amen.

Gdybyśmy dziś zapytali o „Matkę Bożą Jagodną”, prawdopodobnie spotkalibyśmy się ze zdziwieniem. Ten piękny, rdzennie polski tytuł Maryi uległ w naszych czasach niemal całkowitemu zapomnieniu. Czas go przypomnieć! Za tym czułym wezwaniem kryje się bowiem potężna tajemnica liturgiczna – święto Nawiedzenia NMP, które przez wieki Kościół powszechny celebrował 2 lipca (dziś w zreformowanym kalendarzu przypada 31 maja). Odkurzenie tej tradycji to dla nas nie tylko sentymentalna podróż w przeszłość, ale przede wszystkim mocne przypomnienie o świętości poczętego życia. Czego uczy nas ciężarna Maryja spiesząca przez góry, dlaczego jest wielką nadzieją dla osieroconych rodziców i w jaki sposób ta odkrywana na nowo tajemnica prowadzi nas prosto przed ołtarz przecławskiej Pani Różańcowej?

1. Fundament wiary: Ewangelia i tajemnica życia

U podstaw kultu nie leżą ludowe baśnie, lecz autentyczne wydarzenie zbawcze opisane na kartach Ewangelii św. Łukasza (Łk 1, 39-56). Maryja, nosząc pod sercem wcielonego Boga, z pośpiechem udaje się w górzyste okolice Judei, by usługiwać swojej krewnej, Elżbiecie.

Tradycję liturgicznego obchodzenia tego spotkania zapoczątkował w XIII wieku św. Bonawentura, a na cały Kościół rozszerzył papież Bonifacy IX (1389 r.). Przez stulecia (i do dziś w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego) święto to obchodzono niezmiennie 2 lipca. Choć reforma liturgiczna z 1969 roku przeniosła je na 31 maja, aby ułożyć wydarzenia chronologicznie przed narodzeniem św. Jana Chrzciciela, to właśnie głęboko zakorzeniona data 2 lipca pozostała w dawnej duchowości polskiego narodu. [1, 2]

W tym ewangelicznym spotkaniu Maryja staje się pierwszą w dziejach Christoforą, czyli Niosącą Chrystusa. Jej obecność uświęca dom Zachariasza i samo życie, które rozwija się w łonie Elżbiety – na przyjście Zbawiciela Jan Chrzciciel reaguje radosnym poruszeniem. To właśnie to głębokie misterium Bożego życia pod sercem Matki stało się dla naszych przodków fundamentem kultu, w którym Maryja, będąca w drodze do Elżbiety, patronuje matkom oczekującym potomstwa.

2. Orędowniczka dla rodziców po stracie dziecka

Z tajemnicy Nawiedzenia wypływa niezwykle ważny dziś wymiar duszpasterski. Maryja, będąca w drodze z Dzieciątkiem pod sercem, jest w Kościele niezawodną patronką życia, która – jak ufa polski lud – nikogo nie zostawia bez opieki. To do Niej uciekają się małżeństwa zmagające się z krzyżem niepłodności, widząc nadzieję w cudzie poczęcia starszej Elżbiety. Do Niej modlą się kobiety brzemienne o szczęśliwe rozwiązanie.

Przede wszystkim jednak, Matka Boża z dnia 2 lipca stała się w Kościele czułą orędowniczką dla rodziców, którzy doświadczyli niewyobrażalnego dramatu – utraty dziecka w wyniku poronienia, martwego urodzenia czy przedwczesnej śmierci. Maryja, która sama stała pod krzyżem swojego Syna, doskonale rozumie ten przeszywający ból. Wskazuje rodzicom w żałobie na obietnicę zmartwychwstania i zapewnia, że ich dzieci, powierzone Bożemu Miłosierdziu, żyją w bezpiecznych ramionach Ojca. [3]

3. Matka Boża Jagodna – poezja i piękno polskiej tradycji

Kościół katolicki w swojej mądrości nie odrzuca ludowej pobożności, ale ją oczyszcza i ukierunkowuje na prawdy wiary. To na tym gruncie wyrosła fascynująca ciekawostka i piękna polska tradycja „Matki Bożej Jagodnej”.

Ponieważ lipiec to czas pierwszych zbiorów, dawna polska wieś oplotła ewangelię o Nawiedzeniu symboliczną legendą. Wierzono, że Maryja, idąc pustkowiem do Elżbiety, żywiła się jedynie leśnymi owocami. Z szacunku do Jej trudów wprowadzono surowy zakaz zbierania i jedzenia nie tylko jagód, ale też malin, porzeczek i jeżyn przed 2 lipca. [4]

Najbardziej poruszająca legenda mówiła jednak o tym, że Matka Boża w dniu swojego święta schodzi do niebiańskiego ogrodu, by zbierać jagody dla zmarłych dzieci. Osierocone matki na ziemi odmawiały sobie spożywania owoców, wierząc, że dzięki temu Maryja poczęstuje nimi ich dzieci w niebie oraz wyprosi u Boga łaskę kolejnego potomstwa dla pogrążonych w żałobie rodziców. [6] Ta piękna metafora to w istocie poetycki wyraz głębokiej wiary w Obcowanie Świętych (Communio Sanctorum).

4. Przecławskie życie z Maryją

Nasza parafialna duchowość jest mocno zakorzeniona w maryjnej pobożności. Głównym świętem parafialnym jest odpust Wniebowzięcia NMP (15 sierpnia), któremu towarzyszy również mocno zakorzeniony, choć dodatkowy, odpust ku czci Matki Bożej Różańcowej. W to modlitewne życie wpisują się nasze Apele Maryjne, celebrowane w każdą pierwszą sobotę miesiąca o godz. 20:00, będące naszym wotum wdzięczności za dar misji parafialnych.

To przestrzeń, w której nasza młodzież z grupy „Młodzi Dobrzy Ludzie” dzieli się świadectwem wiary poprzez przygotowywane przez siebie rozważania. Szczególnie gorąco zapraszamy na apel lipcowy. W bliskości wspomnienia Matki Bożej Jagodnej, młodzież poprowadzi nas przez tajemnicę świętości życia, wpatrując się w Maryję pod krzyżem i zanurzając nasze prośby w uzdrawiającej Mocy Krwi Chrystusa. Będzie to czas głębokiego wyciszenia i modlitwy o szacunek do daru życia.

Wizerunek Matki Bożej Jagodnej pięknie uwiecznił w swoim wierszu Leopold Staff, oddając niezwykłą czułość, jaką lud obdarzał Maryję:

Matka Boska Jagodna, Panienka Maryja,
Która owocnym, rodnym drzewom sprzyja
Chodzi po sadzie kwitnącym i śpiewa
Pocałunkami budzi wiosnę i drzewa.
Nocą wieśniaczki jej śpiew słyszą we śnie,
Wieść, aby jagód nie jadły przedwcześnie,
Każda jagoda z ust matce odjęta
Da zmarłym dziatkom Panna w jagód święto… [6]

Wspomnienie Matki Bożej Jagodnej uczy nas dostrzegania obecności Boga w darach ziemi i wartości każdego poczętego życia. Niech Maryja, Przecławska Pani Różańcowa, wyprasza naszym rodzinom obfite owoce wiary, a wszystkim rodzicom po stracie przynosi duchowe ukojenie.

Źródła i opracowania: [1] Missale Romanum (1962), Proprium de Sanctis, 2 Julii. [2] B. Nadolski, Leksykon Liturgii, Poznań 2006. [3] Por. materiały Studium Duszpasterstwa Rodzin UPJPII w Krakowie. [4] T. Mędzelowski, Patronka jagód leśnych i ogrodowych, „Dziennik Polski”, 26-27 czerwca 2010. [5] A. Kardaś, Rośliny i ich symbolika w polskich obrzędach i obyczajach religijno-ludowych, [w:] Symbol – znak – przesłanie, red. J. Marecki, L. Rotter, Kraków 2010, s. 73. [6] B. Ogrodowska, Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne, Warszawa 2004, s. 214-216. [7] Muzeum Wsi Lubelskiej, Matka Boska Jagodna, [online: https://mwmskansen.pl/matka-bo...] [8] Ks. Ryszard Koper, Matka Boska Jagodna, [online: https://ryszardkoper.pl/matka-...]